Εξωσωματική Γονιμοποίηση (IVF): Επισκόπηση Θεραπείας

Η εξωσωματική γονιμοποίηση είναι μια διαδικασία κατά την οποία ένα ωάριο λαμβάνεται από τις ωοθήκες και γονιμοποιείται με σπέρμα σε ένα εργαστήριο¹. Το προκύπτον έμβρυο στη συνέχεια επιστρέφεται στη μήτρα για να αναπτυχθεί και να εξελιχθεί¹.

Η εξωσωματική γονιμοποίηση, ή IVF, είναι μια ιατρική διαδικασία που περιλαμβάνει τη δημιουργία εγκυμοσύνης εκτός σώματος². Η διαδικασία αυτή φέρνει σε επαφή ένα ωάριο και ένα σπερματοζωάριο σε εργαστηριακό περιβάλλον, επιτρέποντας τη γονιμοποίηση να συμβεί πριν το προκύπτον έμβρυο τοποθετηθεί στη μήτρα^1,2. Αυτός ο οδηγός εξηγεί τα στάδια της θεραπείας IVF με βάση πληροφορίες από επίσημες ιατρικές πηγές.

Τι είναι η IVF

Η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF) είναι η διαδικασία ένωσης ενός ωαρίου γυναίκας με ένα σπερματοζωάριο άνδρα σε ένα εργαστηριακό τρυβλίο². Η διαδικασία αυτή χρησιμοποιεί ειδικές ιατρικές τεχνικές για να βοηθήσει μια γυναίκα να συλλάβει².

Προετοιμασία για την Ωοληψία

Πριν από τη συλλογή των ωαρίων, ο οργανισμός της γυναίκας προετοιμάζεται με τη χρήση φαρμάκων γονιμότητας, ώστε να ενισχυθεί η παραγωγή ωαρίων². Τα φάρμακα αυτά δίνουν το σήμα στις ωοθήκες να παράγουν πολλά ωάρια, ενώ κανονικά μια γυναίκα παράγει μόνο ένα ωάριο ανά μήνα². Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο εμμηνορροϊκός κύκλος καταστέλλεται με φαρμακευτική αγωγή και χρησιμοποιούνται υπερηχογραφήματα για να ελεγχθεί η ανάπτυξη των ωαρίων, ενώ επιπλέον φαρμακευτική αγωγή βοηθά στην ωρίμανσή τους¹. Στη συνέχεια, τα ωάρια αφαιρούνται από τον οργανισμό της γυναίκας μέσω μιας μικρής χειρουργικής επέμβασης που ονομάζεται λαπαροσκόπηση ωοθυλακίων².

Συλλογή Ωαρίων και Γονιμοποίηση

Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας λήψης, ο γιατρός χρησιμοποιεί εικόνες υπερήχων ως οδηγό για να εισάγει μια λεπτή βελόνα μέσω του κόλπου στην ωοθήκη και στις ωοθήκες που περιέχουν τα ωάρια². Στη συνέχεια, μια συσκευή αναρρόφησης χρησιμοποιείται για να αφαιρέσει τα ωάρια και το υγρό από κάθε ωοθήκη, ένα κάθε φορά². Τα ωάρια στη συνέχεια αναμειγνύονται με σπερματοζωάρια για λίγες ημέρες ώστε να επιτευχθεί η γονιμοποίηση¹. Εάν ο γιατρός κρίνει ότι οι πιθανότητες γονιμοποίησης είναι χαμηλές, το σπέρμα μπορεί να εγχυθεί απευθείας στο ωάριο με μια τεχνική που ονομάζεται ενδοκυτταρική έγχυση σπερματοζωαρίων (ICSI)². Μόλις το ωάριο γονιμοποιηθεί, διαιρείται και γίνεται έμβρυο². Το εργαστηριακό προσωπικό ελέγχει τακτικά το έμβρυο για να βεβαιωθεί ότι αναπτύσσεται σωστά και, εντός περίπου πέντε ημερών, ένα φυσιολογικό έμβρυο έχει πολλά κύτταρα που διαιρούνται ενεργά².

Μεταφορά Εμβρύων

Τα έμβρυα τοποθετούνται στη μήτρα της γυναίκας 3 έως 5 ημέρες μετά την ωοληψία και τη γονιμοποίηση². Ο γιατρός πραγματοποιεί αυτή τη διαδικασία στο ιατρείο, ενώ η γυναίκα είναι ξύπνια². Ένας λεπτός σωλήνας, ο οποίος ονομάζεται καθετήρας και περιέχει τα έμβρυα, εισάγεται στον κόλπο της γυναίκας, μέσω του τραχήλου και στη συνέχεια στη μήτρα². Συνήθως, ένα ή δύο γονιμοποιημένα ωάρια, γνωστά ως έμβρυα, τοποθετούνται στη μήτρα¹. Μπορεί να τοποθετηθούν περισσότερα από ένα έμβρυα ταυτόχρονα, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε δίδυμα, τρίδυμα ή περισσότερα².

Μετά την Εμβρυομεταφορά

Μετά την τοποθέτηση του εμβρύου στη μήτρα, στις γυναίκες μπορεί να συστηθεί να ξεκουραστούν για το υπόλοιπο της ημέρας². Οι γυναίκες που υποβάλλονται σε εξωσωματική γονιμοποίηση πρέπει να λαμβάνουν καθημερινά ενέσεις ή χάπια με την ορμόνη προγεστερόνη για 8 έως 10 εβδομάδες μετά την εμβρυομεταφορά². Η προγεστερόνη είναι μια ορμόνη που παράγεται φυσικά από τις ωοθήκες και προετοιμάζει την επένδυση της μήτρας, ώστε το έμβρυο να μπορέσει να προσκολληθεί και να βοηθήσει το εμφυτευμένο έμβρυο να αναπτυχθεί και να εδραιωθεί². Αυτή η ορμονική υποστήριξη μπορεί να συνεχιστεί για 8 έως 12 εβδομάδες μετά την επίτευξη εγκυμοσύνης². Ένας έλεγχος εγκυμοσύνης πραγματοποιείται περίπου 12 έως 14 ημέρες μετά την εμβρυομεταφορά για να διαπιστωθεί εάν η θεραπεία είχε επιτυχία^1,2.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορεί η εξωσωματική γονιμοποίηση να χρησιμοποιήσει δωρημένα ωάρια ή σπέρμα;

Η διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί χρησιμοποιώντας ωάρια και σπέρμα από δότες¹. Δωρεά ωαρίων μπορεί να χρησιμοποιηθεί εάν μια γυναίκα δεν παράγει ή δεν μπορεί να παράγει ωάρια².

Τι είναι η ενδοωοθυλακική έγχυση σπερματοζωαρίων και πότε χρησιμοποιείται;

Η ενδοκυτταρική έγχυση σπερματοζωαρίου (ICSI) είναι μια τεχνική κατά την οποία το σπερματοζωάριο εγχέεται απευθείας στο ωάριο². Χρησιμοποιείται όταν ο ιατρός κρίνει ότι οι πιθανότητες γονιμοποίησης είναι χαμηλές².

Τι μπορεί να γίνει με τα έμβρυα που δεν χρησιμοποιούνται άμεσα;

Μπορείτε να καταψύξετε τα μη χρησιμοποιημένα έμβρυα και να τα εμφυτεύσετε ή να τα δωρίσετε σε μεταγενέστερο χρόνο².

Είναι διαθέσιμος ο γενετικός έλεγχος κατά τη διάρκεια της εξωσωματικής γονιμοποίησης;

Η προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (PGD) επιτρέπει στους επιστήμονες του εργαστηρίου να αφαιρέσουν ένα ή περισσότερα κύτταρα από κάθε έμβρυο 3 έως 5 ημέρες μετά τη γονιμοποίηση, προκειμένου να ελέγξουν για συγκεκριμένες γενετικές διαταραχές².

Όπως κάθε ιατρική διαδικασία, ενέχει κινδύνους· συζητήστε το με τον γιατρό σας.

Πηγές

1. NHS — NHS
2. MedlinePlus (NIH) — MedlinePlus (NIH)