Zapłodnienie in vitro (IVF): przegląd leczenia

Zapłodnienie in vitro to proces, w którym komórkę jajową pobiera się z jajników i zapładnia nasieniem w laboratorium¹. Powstały zarodek następnie umieszcza się w macicy, aby mógł się rozwijać¹.

Zapłodnienie in vitro, czyli IVF, to zabieg medyczny polegający na stworzeniu ciąży poza organizmem kobiety². Proces ten łączy komórkę jajową i plemnik w warunkach laboratoryjnych, umożliwiając zapłodnienie przed umieszczeniem powstałego zarodka w macicy^1,2. Niniejszy przewodnik wyjaśnia etapy leczenia IVF w oparciu o informacje pochodzące z oficjalnych źródeł medycznych.

Czym jest IVF?

Zapłodnienie in vitro, czyli IVF, polega na połączeniu komórki jajowej kobiety z plemnikiem mężczyzny w probówce laboratoryjnej². Procedura ta wykorzystuje specjalistyczne techniki medyczne, aby pomóc kobiecie w zajściu w ciążę².

Przygotowanie do pobrania komórek jajowych

Przed pobraniem komórek jajowych, organizm kobiety jest przygotowywany za pomocą leków wspomagających płodność, aby zwiększyć produkcję komórek jajowych². Leki te stymulują jajniki do wytwarzania większej liczby komórek jajowych, podczas gdy zazwyczaj kobieta produkuje tylko jedną komórkę jajową w miesiącu². W niektórych przypadkach cykl menstruacyjny jest hamowany za pomocą leków, a badania ultrasonograficzne (USG) są wykorzystywane do monitorowania rozwoju komórek jajowych, podczas gdy dodatkowe leki pomagają w ich dojrzewaniu¹. Następnie komórki jajowe są usuwane z organizmu kobiety podczas niewielkiego zabiegu chirurgicznego zwanego aspiracją pęcherzyków jajnikowych².

Pobieranie komórek jajowych i zapłodnienie

Podczas procedury pobierania komórek jajowych lekarz, wykorzystując obrazowanie ultrasonograficzne jako przewodnik, wprowadza cienką igłę przez pochwę do jajnika i pęcherzyków zawierających komórki jajowe². Następnie za pomocą urządzenia ssącego usuwane są komórki jajowe wraz z płynem z każdego pęcherzyka, pojedynczo². Komórki jajowe są następnie mieszane ze spermą przez kilka dni, aby umożliwić zapłodnienie¹. Jeżeli lekarz uważa, że szanse na zapłodnienie są niskie, plemniki mogą zostać bezpośrednio wstrzyknięte do komórki jajowej za pomocą techniki zwanej wstrzykiwaniem plemników do cytoplazmy (ICSI)². Po zapłodnieniu komórka jajowa dzieli się i przekształca w zarodek². Pracownicy laboratorium regularnie sprawdzają zarodek, aby upewnić się, że rozwija się prawidłowo, a po około pięciu dniach normalny zarodek posiada kilka aktywnie dzielących się komórek².

Transfer Embriónów

Embriony umieszczane są w macicy kobiety od 3 do 5 dni po pobraniu komórek jajowych i ich zapłodnieniu². Zabieg ten przeprowadzany jest przez lekarza w gabinecie, gdy pacjentka jest przytomna². Cienki cewnik zawierający embriony jest wprowadzany do pochwy, przez szyjkę macicy, a następnie do macicy². Zwykle do macicy umieszcza się jeden lub dwa zapłodnione jaja, zwane embriami¹. Umieszczenie w macicy więcej niż jednego zarodka może prowadzić do ciąży bliźniaczej, potrójnej lub mnogiej².

Po Transferze Zarodków

Po umieszczeniu zarodka w macicy, pacjentce może zostać zalecany odpoczynek przez resztę dnia². Kobiety poddające się procedurze IVF muszą przyjmować codzienne zastrzyki lub tabletki z hormonem progesteronem przez 8 do 10 tygodni po transferze zarodka². Progesteron jest hormonem naturalnie produkowanym przez jajniki, który przygotowuje błonę śluzową macicy do przyjęcia zarodka oraz wspomaga rozwój i wszczepienie się zarodka². Takie wsparcie hormonalne może być kontynuowane przez 8 do 12 tygodni po potwierdzeniu ciąży². Test ciążowy wykonuje się około 12 do 14 dni po transferze zarodka, aby sprawdzić, czy leczenie odniosło sukces^1,2.

Najczęściej zadawane pytania

Czy w procedurze in vitro można wykorzystać komórki jajowe lub plemniki dawcy?

Procedurę można przeprowadzić z wykorzystaniem komórek jajowych i plemników od dawców¹. Dawstwa komórek jajowych może być wykorzystana, jeśli kobieta nie produkuje komórek jajowych lub nie jest w stanie ich wytworzyć².

Co to jest wstrzykiwanie plemników do komórki jajowej (ICSI) i kiedy się go stosuje?

Intracytoplasmic sperm injection (ICSI) to technika, w której plemnik jest bezpośrednio wstrzykiwany do komórki jajowej². Stosuje się ją, gdy lekarz ocenia, że szanse na zapłodnienie są niskie².

Co można zrobić z zarodkami, które nie zostaną wykorzystane od razu?

Niewykorzystane embriony można zamrozić, a następnie wszczepić lub przekazać innym osobom w późniejszym terminie².

Czy podczas in vitro dostępne są badania przesiewowe genetyczne?

Preimplantacyjna diagnoza genetyczna (PGD) umożliwia pracownikom laboratorium pobranie pojedynczej komórki lub komórek z każdego zarodka 3 do 5 dni po zapłodnieniu w celu przesiewowego badania pod kątem określonych chorób genetycznych².

Podobnie jak każda procedura medyczna, wiąże się z pewnym ryzykiem; prosimy omówić to z lekarzem.

Źródła

1. NHS — NHS
2. MedlinePlus (NIH) — MedlinePlus (NIH)